Clair Obscur to jedna z bardziej przehajpowanych gier ostatnich lat. Gdyby obedrzeć ją z oprawy audiowizualnej to konstrukcyjnie zostaje dość proste jRPG które równie dobrze mogłoby powstać w RPG Makerze. Mam wrażenie, że forma przysłoniła niektórym wszystko. Ta cała erpegowość też jest mocno wątpliwa. No bo czym jest RPG? Odgrywaniem roli? Podejmowaniem wyborów? Tworzeniem postaci i wybraniem jej klasy? Żadnej z tych rzeczy tutaj nie uświadczymy. Skoro przyciągnąłem waszą uwagę to przystępuję do wytłuszczania.

Opowieść rozpoczyna się w mieście Lumière znajdującym się w świecie po jakimś kataklizmie. Jest rozbity na części, zewsząd lewitują skały i inne przedmioty. Na dodatek co rok tajemnicza Malarka zmazuje i wpisuje kolejną cyfrę na Monolicie. Ci którzy są w danym wieku znikają, malowniczo zamieniając się w płatki kwiatów. Tytułowa ekspedycja 33 tak jak kilkadziesiąt ekspedycji przed nią ma za zadanie zabić Malarkę by powstrzymać Gommage, jak nazywa się ten dzień w którym ludzie znikają ze świata. Założenia fabularne prezentują się nad wyraz ciekawie. Opowieść to bez wątpienia jedna z mocniejszych stron Clair Obscur. Jest świetnie poprowadzona, cut-scenki zrealizowane są bezbłędnie, a wspaniała muzyka tylko to podkreśla. Brakowało mi jednak poczucia, że mam jakiś wpływ na to co się dzieje. Jedyny wybór podejmujemy na samym końcu. Czy to wystarczy by zostać RPG roku? Wg wielu tak. Dialogi też mogłyby się toczyć same, czasem w trakcie rozmów w obozie mamy wybór między dwiema kwestiami, które i tak niewiele zmieniają. No i sama fabuła na przełomie II i III aktu zaczęła zmierzać w nieco rozczarowującym kierunku. Wówczas okazuje się, że jest to rozszerzona adaptacja jednego z questów "Obliviona". Po świetnym początku spodziewałem się czegoś większego niż prywaty jakiejś rodzinki. Ostatecznie wychodzi z tego "Klan". Albo "Złotopolscy". Wówczas stawka spada do zera, tak samo zresztą jak moje zainteresowanie fabułą. Są też miejsca, gdzie jest ona nieco przegadana. Z rzeczy, których dość szybko się domyśliłem twórcy robią nie wiadomo jaką tajemnicę. 

Praktycznie nie gram w typowe jRPG. Jedyne tytuły jakie ukończyłem z systemem walki w tym stylu to: Faery: Legends of Avalon, South Park: Kijek Prawdy oraz Child of Light. Przed zagraniem w Clair Obscur sądziłem, że elementy zręcznościowe będą fajnym urozmaiceniem do tej statycznej walki, ale dość szybko zaczęły mnie irytować. Kiedy walczymy po raz pierwszy z danym przeciwnikiem nie wiemy jakie ma ataki. Ciężko nieraz wyczuć moment na unik czy sparowanie. Liczyłem, że elementy zręcznościowe będą jedynie dodatkiem, a często decydują o przegranej albo wygranej. Wiadomo, że jest to do wyuczenia i wówczas można sparować wszystkie ciosy przeciwnika. Jednak nie każdy musi mieć idealne wyczucie rytmu, nie każdy klaskał u Rubika. Na dodatek wielu oponentów ma mikro opóźnienie i wyprowadza atak nieco później niż sugeruje to animacja. To już jest czysta złośliwość twórców. W niektórych walkach trzeba się nauczyć unikania co najmniej kilkunastu rodzajów ataków co do milisekundy w tym takich których danych boss używa raz w końcowej fazie. A jak się nie nauczysz to powtarzasz taką walkę do skutku. Chcę grać w erpega a nie w dźwiękogrę! Nawet kiedy nauczyłem się unikać czy parować ataki przeciwnika to i tak na dłuższą metę męczy rytmiczne wciskanie przycisku. Taki Grosse Tête potrafi wyprowadzić chyba z 50 ataków w jednej turze. Sama walka też dość szybko może się przejeść, bo jest jej dość sporo. Często zdarza się, iż walczymy z tym samym zestawem przeciwników pięć razy pod rząd.

Te wszystkie moje narzekania znikają kiedy wyprzedzamy poziomem przeciwników. Wówczas walka kończy się po kilku ciosach. W większości walk brakuje satysfakcjonującego wyzwania. Albo są zbyt łatwe, albo zbyt trudne. Kiedy widziałem, że powoli skrobię pasek przeciwnika zwyczajnie odpuszczałem. W III akcie, tuż przed finałem poirytowany byłem faktem, iż w każdej nieodwiedzonej wcześniej lokacji wszyscy przeciwnicy do których podchodziłem pokonywali mnie bez problemu. Zawędrowałem na Mroczne Wybrzeże i zacząłem expić na trzech grupkach przeciwników do 85 levelu. Wówczas praktycznie z nikim nie miałem już problemu, ale satysfakcja? Zerowa. W finale prawie wszystkich miałem na jeden, dwa ciosy. Musiałem się wytężać by zbyt szybko nie pokonać finalnego bossa i celowo pomijałem tury albo wyprowadzałem zwykłe ataki, a i tak padł po paru ciosach. Ale czy to moja wina, czy wina twórców którzy nie potrafią kontrolować siły gracza? Może powinni stworzyć bardziej liniową grę? Wówczas faktycznie skupienie na taktyce, umiejętnościach, piktach czy luminach miałoby jakikolwiek sens.

Każda z postaci w drużynie ma narzuconą klasę, własne drzewko rozwoju i dostęp do całkiem innych umiejętności. Z braku większej głębi rozwoju dobre i to. Patrząc na umiejętności niektórych postaci miałem skojarzenia ze Slay the Spire. Plamy Luny to nic innego jak sfery Defekta, a postawy Maelle to niemal bliźniacza mechanika do Obserwatorki. Z początku nie bardzo wiedziałem o co chodzi z tymi piktami, luminami, chromami. Gra niby nas w to wprowadza, ale i tak można czuć się nieco przytłoczonym. Po bliższym zapoznaniu się nie jest to nic skomplikowanego. Są to zwyczajne bonusy, które postać otrzymuje w trakcie walk. Pod koniec tych pikt naliczyłem ponad 180, a pewnie jest ich jeszcze więcej. A wracając jeszcze do podobieństw to widziałem porównania do Soulsów i coś w tym jest. Niektóre lokacje, epicka muzyka w trakcie walk z bossami, konieczność uczenia się ataków przeciwników, odradzanie się oponentów kiedy odpoczniemy przy "ognisku", nawet przedmioty do podniesienia świecą się niemal identycznie. Naturalnie to nie jest ta skala wyzwania.

Dziwna jest konieczność kliknięcia przycisku po każdej wypowiedzianej kwestii by dialog potoczył się dalej. Przypomina to gry z Nintendo pokroju Zeldy czy Mario. Można oczywiście włączyć w opcjach autoodtwarzanie, ale i tak pauzy między kwestiami są nienaturalnie długie co trochę sztucznie wypada. Eksploracja jest stosunkowo prosta. Lokacje nie są zbytnio rozbudowane, choć mają kilka pobocznych ścieżek. Brakowało mi map poszczególnych lokacji. Przez co przy pierwszej wizycie w nich ciężko się było zorientować. Każdą z mapek przeszedłem dwa czy nawet trzy razy by upewnić się czy niczego nie pominąłem. Po znalezieniu kilku zaginionych gestrali odblokowujemy możliwość niszczenia specyficznych korzeni chromy które skrywają jakąś znajdźkę albo poboczną lokację ukrywającą opcjonalnego bossa, dlatego wtedy też warto się wrócić do wcześniejszych lokacji. Absolutnym dziwactwem są Plaże Gestrali. Twórcy zmuszają nas do wykonywania jakichś zręcznościowych sekwencji kiedy to mechanika poruszania się postaci jest kiepska. Chcę grać w erpega a nie w platformówkę!

Oprawa audiowizualna to po fabule największy atut Clair Obscur i to co stanowi o wyjątkowości tej produkcji. Wszystkie te rzeczy idealnie współgrają ze sobą. Jeśli sztuka to dążenie do ideału piękna to Clair Obscur jest tego definicją. Niektórzy nazywają Clair Obscur soundtrackiem do którego dołączana jest gra. I coś w tym jest.  

O ile pod względem fabularnym czy audiowideo Clair Obscur zachwyca, przynajmniej do pewnego momentu, tak od strony erpegowej nie jest to nic nadzwyczajnego. To powinien być tytuł, którego wymaksowanie zajmie max. 30-40 godzin a nie na blisko 90! Nie szanuję gier, które nie szanują mojego czasu. Czasami więcej nie znaczy lepiej i Clair Obscur jest tego najlepszym przykładem. Podobnie jak w przypadku Disco Elysium, również Clair Obscur nie zachwyciło mnie tak jak większość graczy. Oba te tytuły to solidne produkcje, jednakże mające swoje wady. O ile do Disco Elysium można wrócić by zagrać nieco inną postacią i zobaczyć coś nowego, tak Clair Obscur jest grą na raz. To po prostu solidny tytuł, któremu można dać 7+/10. Gra roku? Bez przesady.