Something about NATO (PL)

Doktryna wojenna NATO oparta była głównie na amerykańskich koncepcjach strategicznych wynikających z oceny zagrożenia bezpieczeństwa międzynarodowego. Pierwszą z nich była doktryna zmasowanego odwetu przyjęta w USA w 1950 r. a zaadoptowana przez sojusz NATO w 1957 r. Doktryna ta zakładała wykonanie uderzeń jądrowych na państwa Układu Warszawskiego w odpowiedzi na poważniejszy atak militarny. Dopuszczała ona również wykonanie uprzedzającego ataku jądrowego w przypadku stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwa państw sojuszu. Dla podniesienia skuteczności ewentualnego ataku od 1953 r. rozmieszczono na terenie Europy broń nuklearną w postaci rakiet średniego zasięgu i bomb jądrowych.

Przełamanie monopolu atomowego USA przez ZSRR oraz wprowadzenie na uzbrojenie Układu Warszawskiego międzykontynentalnych pocisków rakietowych skłoniło USA do zmiany strategii. W 1961 r. opracowano doktrynę elastycznego reagowania, która została przyjęta przez NATO w 1967 r. Doktryna ta zakładała możliwość prowadzenia działań wojennych zarówno z wykorzystaniem broni jądrowej, jak i bez niej. W przypadku ataku państw UW przewidywano prowadzenie działań o charakterze konwencjonalnym, a w sytuacji ich niepowodzenia wykorzystanie taktycznej broni jądrowej na ograniczoną skalę. Strategiczna broń jądrowa miała być użyta dopiero po jej zastosowaniu przez ZSRR. Główną rolę w ewentualnym uderzeniu odegrać miał amerykański potencjał jądrowy, którego wykorzystanie określały plany operacyjne SIOP (Single Integrated Operational Plan).

Upadek komunizmu i rozwiązanie Układu Warszawskiego zmieniły realia międzynarodowe i rolę sojuszu NATO. W 1991 r. podjęto prace nad nową doktryną, którą pod nazwą nowej koncepcji strategicznej przyjęto w 1999 r. Zakładała ona utrzymanie wystarczających sił konwencjonalnych i nuklearnych zdolnych do odstraszania ewentualnych agresorów i zapewnienia bezpieczeństwa sojuszu oraz prowadzenie działań zapobiegających ewentualnym konfliktom zbrojnym na świecie (operacje pokojowe i stabilizacyjne).